RKD STUDIES

Literatuur

... isminiaturen. Aix en Provence, Cante Jondo, Arles, La Rhône. Geschreven en getekend door Peter Vos’, Het C...

... is leven en omgekeerd. Peter Vos’, De Tijd/Maasbode 12 december 1959. Interview...

... isteren, ‘Boersma en Vos openen expositie anders dan anders’, Het Centrum 24 oktober 1960...

... isafname” en “Zesbenig lichaam op vierhoofdig paard”, tekeningen in Prentenkabinet van Rijksuniversiteit, Lei...

... ister, ‘Peter Vos en zijn vogelmensen’, Het Parool 5 december 1964Klautz 1965J.P.Klautz, ‘Peter Vos’, kwar...

... Typhoon’ 8 september 1966. Ook als ‘”Tekenen is voor mij heus geen obsessie”’, in De Gooi e...

... is het toevalling ook nog ’s een keer, Amsterdam 1966, p. 75 [Cartoon: Mien, kom gauw kijken. ‘t |Is weer kwetsend]...

... issen, met foto’s van Ann-Claar Müller, ‘Peter Vos: ik benijd de vogels’, Eva. Weekblad voor de vrouw 13 mei ...

... is m’n tafeltje, m’n inkt, handjes wassen, hup sé’, Algemeen Handelsblad 12 december 1968. Interview...

... isseling’, Het Parool 4 december 1968...

... issing, ‘Peter Vos (33 jaar) tekent alfabet voor Sander Vos’, de Volkskrant datum onbekend [voorjaar 1968]. I...

... isme. Twee vrienden in verfijning. Peter Vos en Dolf Zwerver exposeren samen’, Utrechts Nieuwsblad 29 oktober 1968....

... Als iemand anders het mooi vindt, is dat meegenomen”’, De Nieuwe Lin...

... is de mens ongelukkig”’, De Tijd 13 november 1969. N.a.v. VPRO-film De wereld van Peter Vos, uitgezonden 13 november 1969...

... ister, ‘De vogel Vos’, Het Parool 22 november 1969...

... is vaak minder lief dan het er uit ziet’, de Stem 4 mei 1970. Interview...

... is, model voor kunstenaars’, NRC Handelsblad 26 september 1970...

... isteren, ’s-Gravenhage 1971, pp. 48-49...

... er valt in het gat dat van jou is”’, Eindhovens Dagblad 7 nove...

... istekenaar” Peter Vos: “honderd jaar geleden was ik een man van de vijfde garnituur geweest”’, Het Parool 19 aug...

... is sowieso bewonderenswaardig’, De Typhoon 25 maart 1972...

... isch, gewoon’, Vrij Nederland 6 oktober 1973...

... is gek op grote oren’, Viva 12 januari 1973...

... issance’, Art News 75 (1976) nr. 8, pp. 44-47...

... is’, Vrij Nederland 13 december 1980...

... ismus’, VPRO-gids (1982) nr. 27 (3 juli). Interview...

... is ook: vogels niet los kunnen laten”’, de Volkskrant 11 december 1982. Interview...

... is het 6 februari 2013’, VPRO-gids 5 februari 1983...

... is 150 jaar)’, Het Parool 26 april 1988...

... orum prof. dr. E.K.J. Reznicek (Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek 38 (1987)), Houten 1988, pp. 118-127...

... is, ‘Als een dwerg op de schouder van een reus’, Trouw, bijlage Publieksprijs datum onbekend [1989]...

... tekenende duizendpoot’, Arnhemse Courant en Nijmeegs Dagblad 7 september 1991, en als ‘Peter Vos. Tekenen is sprinten’, PZC 9 juli 1991...

... aar’, bron onbekend [n.a.v. tent. Slot Zeist 1992]...

... ische humor en satire (herfst 1994). Feestrede opening tentoonstelling 1994 Eindhoven en uitreiking Ton Smits-penning 2 juli 199...

... isney, da’s pas erg’, de Volkskrant 2 juli 1994...

... is in Utrecht’, Utrechts Nieuwsblad 14 oktober 1995. Ook verschenen als ‘Peter Vos om te bekijken’ in Haagse Courant ...

... ists for Nature) 1995...

... is er elke keer opnieuw’, de Volkskrant 22 september 1995...

... p. 363-68. Franse vertaling ‘Magie et maîtrise. À propos du dessinateur Peter Vos’, Se...

... is de wereld openging, Amsterdam 1998...

... 26 maart 1999...

... 26 bekende Nederlanders aan hun geboortestad, Amsterdam 2006, pp. 28-31....

... isten in clubverband, Amsterdam 2008...

... isteren een optreden van de heer T. Merula. Brieven van Peter Vos’, Kunstschrift 53 (2009) nr. 4 (augustus/se...

... ids covers. Een kleine geschiedenis van de VPRO-vormgeving aan de ...

... ie bij tentoonstelling Rembrandthuis, juni 2013...

... /Amsterdam (Hercules Segers Stichting/Rembrandthuis), Parijs (Fondation Custodia) 2013. Tevens Fra...

... ische vorming van het Nederlandse volk, Zwolle 2014...

... e eeuw, Nijmegen 2014, pp. 226, 231, 268-271....

... ister(tekst) en Peter Vos (tekeningen), Wonderbaarlijke waar gebeurde ontsnapping van de heer P., Utrecht (S...

... istiek (1966-2006), Almere 2016Filedt Kok 2016aJan Piet Filedt Kok, ‘Getekende brieven van Peter Vos/ Peter Vos drawn letters ...

... Peter Vos, Den Haag (P. Müller) 2018Filedt Kok 2019aJan Piet Filedt Kok, 'Het Beestenkwartet van Peter Vos ', De Boekenwereld 35 (2019) no. 1, pp. 66-71Filedt Kok 2019bJan Piet Filedt Kok, ‘The Minotaur in the Drawings of Peter Vos: An Alter Ego ?’ in C. Swan ed., Tributes to David A. Freedberg: Image and Insight, London/Turnhout (Harvey Miller Publishers 2019, pp. 417-430De Jongh 2019 Eddy de Jongh, ‘Een getekende verrassing uit de jaren vijftig - Jan Emmens’ debuut Kunst- en vliegwerk door Peter Vos geïllustreerd’, in De Parelduiker jg. 24 (2019), nummer 3, pp. 2-18Filedt Kok 2021Jan Piet Filedt Kok, 'Teruggevonden getekende vogelboeken uit 1982/83 van Peter Vos', De Boekenwereld 37 (2021) n...

1996-2002

... ; RP-T-2010-56-56; pen, 210 x 296 mm [niet opgenomen](3) Varkens blad I (titel), met illustraties voor de liedjes 16, 17, 18, 21, 24, 26; RP-T-2010-56-54; pen in o.i. inkt en potlood (schets), ca. 296 x 210 mm, VOS ’96, blad II(4) Blad III, met illustraties voor de li...

... aquarel, 210 x 295 mm met opdracht: voor André bij thuiskomst op 20.viii.2000! van Peter RP-T-2014-10-1 (col...

... -T-2010-56-1 literatuur: De Jongh e.a. 2013, p. 28, afb. 26...

I / II – Diverse centauren

... n de Zeustempel in Olympia.3 In de Renaissance was het Botticelli die op een beroemd geworden schilderij Minerva (Pallas Athene) naast een centaur positioneerde als beeld van morele superioriteit ten opzichte van de lagere hartstochten (afb. 19).4 De symboliek van goed en kwaad, van deugd en ondeugd, die de bewuste iconografie aankleeft, zou eveneens met woorden worden uitgedragen, ook in latere tijden en vaak met nadruk op het kwaad. Den oncuyschen Mensch, wort by den Centaure beteyckent’, schreef Karel van Mander in 1604. Want [ … ] alle Mensch is geen Mensch: want een die hem tot ondeught begheeft, is een Peerd mensch.5...

... domesticeerde centauren met komische inslag. Zoals bijvoorbeeld de centauren die zijn ondergebracht in een dierentuin, of de brildragende centaur die een kar met boeken voorttrekt, of de centaur die Vos in 1997 tekende voor het omslag van de bundel Alles verandert. Opstellen voor en over J. Goudsblom (afb. 25). Laatstgenoemd specimen draagt op zijn rug een hybride figuur met een tegenovergestelde rangschikking van lichaamsdelen – hij werd uitgerust met een paardenkop en een mensenlichaam. Een Vossiaans chiasme. Afgezien van zijn toespeling op de titel, liet de tekenaar hier nog eens het genoegen blijken dat hij aan omkeringen kon beleven. II – Niet-Ovidiaanse centauren Aan het nummer van Hollands Weekblad van 7 november 1962 droeg Vos een reeks van vier pentekeningen bij die een gedaantewisseling van mens tot centaur laten zien en die hij, met inwisseling van de c voor een g, als ‘Gentauromachie’ betitelde (afb. 30).7 Deze metamorfose komt bij Ovidius niet voor, maar werd door Vos zelf bedacht. Van een machè, een strijd met tegenstanders, zoals de antieke paardmensen met fanatisme voerden, is hier geen sprake.8 Maken we gebruik van de mogelijkheid die het Latijn biedt om het woord ‘gens’ (waarmee Vos tot ‘Gentauromachie’ kwam) te vertalen als individuele vertegenwoordiger van een stam of volk, dan zouden we van zelfstrijd kunnen spreken. De zelfstrijd van iemand die – in dit geval via een spiegel – zichzelf als centaur ontdekt, de belichaming van het kwaad. Eenmaal volledig omgevormd tot paardmens, vreet hij uit verbijstering en dépit zijn spiegel op....

... in menselijke gedaanten. Fantomen is wellicht een beter woord voor de enkelvoudig gearceerde silhouetten. De formele parallel tussen mens en monster in drie van de tekeningen is even raak uitgebeeld als de asymmetrie in de twee andere: de straal urine tegenover de bellenblazer en het vreten uit de ruif tegenover het drinken uit de fles....

... e was gekomen. Paardmensen worden in zijn boek trouwens in het geheel niet aan de gevaren van gedaantewisseling blootgesteld....

... t ook zinvol om te weten dat Freud van bevoegde zijde ooit het verwijt heeft gekregen dat hij er ‘a centaur model of human nature’ op nahield, hoewel dit concept deels ook instemming verwierf.10Een centaurisch model van de menselijke natuur, oftewel de mens als afschaduwing van de centaur, als twijfelachtig schepsel, maar dan in de satirische modus, is dat eigenlijk niet wat door Vos werd samengebald in de centauren die menselijke schaduwen laten vallen? 11 Het is in elk geval ambigue iconografie, zeker vergeleken met die van de reeks uit 1962, waar de man met de spiegel zich veel eenduidiger tot de centaur verhoudt. EdeJ...

Boeken met omslagen door Peter Vos

... l.pl?biblionumber=237627PV-OM-1973cJorge Luis Borges and Adolfo Bioy Casares, Extraordinary Tales, edited and translated by Anthony Kerrigan, London (Souvenir Press: A Condor Book) 1973.Gebonden, met stofomslag (22,4 x 14,4 cm), 144 pp., met omslag in pen en dubbelkader, mus/mens in bed in slaapkamer.PV-OM-1974aS. Carmiggelt, Brood voor de vogeltjes, Amsterdam (De Arbeiderspers, Grote ABC 228), 1974(1ste druk).Paperback (19,8 x 12,4 cm), 165 pp., met omslag in kleur: pen en penseel: mussen[335 C 14: Bibl. RM (expl. Sander Vos)]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237628PV-OM- 1974bA. Koolhaas, Een punaise in de voet, Amsterdam (Van Oorschot), 1974.Paperback (19,8 x 12,4 cm), 164 pp., ontwerp Alje Olthof, met omslag in twee kleuren : penseel in grijs: park aan de rand van stad met duif en zwart gatPV-OM- 1974cH. Romijn Meijer, Bang weer-verhalen, Amsterdam (Van Oorschot), n.d. (1974?)Paperback (19,8 x 12,4 cm), 148 pp., ontwerp Alje Olthof, met omslag in twee kleuren : penseel in grijs: boom met hek en vogels[335 C 15: Bibl. RM]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237632PV-OM-1974dJan Hanlo, Mijn benul, Amsterdam (Van Oorschot), n.d. (1974?)Paperback (19,8 x 12,4 cm), 376 pp; ontwerp Alje Olthof, met omslag in twee kleuren : penseel in grijs: stadgezicht met man met doek over hoofd waarop vogelPV-OM-1974eHugh O. P. Gallacher, Vogels leren kennen, Amsterdam (Erven Thomas Rap, voor de Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Vogels), 1974.Paperback (18 x 12 cm), 274 pp., omslagtekening van jongen (Sander) omgeven door vogels, in aquarel [herdruk 1980 bij Het Spectrum, met zelfde cover]literatuur: Ferdinandusse e.a. 1995, p. 214 (aan hem gegeven in 1978)[335 C 16: Bibl. RM (expl. Sander Vos)]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237637PV-OM-1976Frederik Bokshoorn, Schietverbod in een verwilderd landschap, Amsterdam (Meulenhoff: Hollands Maandblad reeks ) 1976.Paperback (19,8 x 12 cm), 180 pp., met omslag met pentekening: 7 gieren, eerder in HMPV-OM-1977Renate Rubinstein, Was getekend Tamar, Amsterdam (Meulenhoff: Meulenhoff Biblio) 1977. Gebonden in rood linnen (19,2 x 12,4 cm), 132 pp., ontwerp Alje Olthof, [keuze uit bundels 1964 en 1966] met omslag in twee kleuren: stad met palm op voorgrond en vlindersPV-OM-1978aRenate Rubenstein, Niets te verliezen en toch bang, Amsterdam (Meulenhoff) 1978Paperback (20 x 12.5 cm), 112 pp., vormgeving Alje Olthof, omslag penseeltekening van uil[vele herdrukken]PV-OM-1978bEthel Portnoy, Belle van Zuylen ontmoet Cagliostro – Een toneelstuk in twee bedrijven, Amsterdam (Meulenhoff) 1978.Paperback (20 x 12.5 cm), 86 pp., vormgeving Alje Olthof, met omslag met penseeltekening in grijzen en roden: personen op toneel[335 C 18: Bibl. RM (expl. Sander Vos) [alleen brochure voorafgaand aan uitgave, 12 pp.]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237648PV-OM-1978cAad Nuis, Boeken – Veertig besprekingen, Amsterdam (Meulenhoff: Ideeën Meulenhoff ) 1978Paperback (20 x 12.5 cm), 248 pp., vormgeving Joost van de Woestijne, met omslag: met pentekening, toren met lezende olifanten en boeken [Bundel uit recensies Haagse Post].[335 C 17: Bibl. RM (expl. Sander Vos)]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237642PV-OM- 1978dAnne Marie Baart, De ballade van het rusthuis, Amsterdam (Meulenhoff: Holland Maandblad-reeks) 1978.Paperback (20 x 12.5 cm), 145 pp., vormgeving van Joost van de Woestijne, omslag pentekening man met doek over het hoofd, waarop vogel zit.[335 C 19: Bibl. RM (expl. Sander Vos) ]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237653PV-OM-1979aRenate Rubinstein, Niet de woorden, maar de stem, Amsterdam (Querido: Salamander, 473).Paperback (18,4 x 11.5 cm), 126 pp. [keuze uit 1973], omslag in penseel met postzegels en poststempels (Tamar).[335 D 3: Bibl.RM] https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=269591PV-OM-1979bRenate Rubinstein, Ieder woelt hier om verandering, Amsterdam (Meulenhoff: Meulenhoff Editie 564).Paperback (19,8 x 12.5 cm), 196 pp., vormgeving Joost van de Woestijne, omslag pen en penseeltekening in kleur, gebouw met palm en met mussen[335 C 20: Bibl. RM (expl. Sander Vos), 2de druk, met opdracht van Renate 13 sept. 1980]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237659PV-OM-1980aInez van Dullemen, De vrouw met de vogelkop, Amsterdam (Querido) 1979.Paperback (19,8 x 12,4 cm), 132 pp., met omslag in kleuren: penseeltekening vrouw met kop van spreeuw in kooi; latere uitgave als Salamander met andere omslag >PV-OM-1988a[335 C 21: Bibl. RM (expl. Sander Vos)]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237663PV-OM-1980bH. Romijn Meijer, Stampende mussen – Verhalen, Amsterdam (Meulenhoff), 1980. Paperback (19,8 x 12,4 cm), 216 pp, ontwerp Alje Olthof, met omslag in twee kleuren, penseeltekening met 7 mussenPV-OM-1980cRenate Rubenstein, Een man uit Singapore, Baarn (Erven Thomas Rap) 1980Paperback (13 x 9,5 cm), 24 pp., vormgeving Leendert Stofbergen, omslag penseeltekening in grijs, japanse waaier met mussen en op de achterzijde waaier met Dodo[tekeningen van vouwbrief aan RR, 3 sept. 1975, zie Getekende brieven, 2017, p. 172]...

... a/opac-detail.pl?biblionumber=237708PV-.OM-1988dS. Carmiggelt, Gewoon maar doorgaan, Amsterdam (Querido, Salamander, 604) 1988 Paperback (18,4 x 11.5 cm) (8e druk; 1ste druk, 1971), 256 pp., nieuwe omslag penseeltekening in kleur, aquarel, drie feestvierende mannen vervangt die van 1985 (PV-ill.OM-1985a)[335 C 38: Bibl. RM (expl. Sander Vos]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237709PV-OM-1988eInez van Dullemen, De vrouw met de vogelkop, Amsterdam (Querido, Salamander, 473) 1988.Paperback (18,4 x 11.5 cm), 132 pp., met andere omslag als 1e druk PV-ill.OM 1980a, in kleuren: penseeltekening vrouw met uilenkop voor muur.PV-OM-1990aKees Schaepman, Sisyphus in de delta? – Ontwikkelingssamenwerking in Bangladesh, ’s-Gravenhage (Novib) en Amsterdam (Jan Mets) 1990.Paperback (19,8 x 12,5 cm), 144 pp., omslag met penseeltekening met Luctor et Emergo. S(sc).[335 C 39: Bibl. RM (expl. Sander Vos]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237710PV-OM-1990bBetsy Udink, Achter Mekka, Amsterdam (Meulenhoff, Meulenhoff Editie) 1990Paperback (20 x 12,4 cm) (7e, 1991; 1ste: 1990), 220 pp., met omslag met pen, liggende gesluierde vrouw met kameel.PV-OM-1990cRenate Rubinstein, Overgangscursus, Amsterdam (Meulenhoff: Meulenhoff Editie).Amsterdam, 1990.Paperback (20 x 12 cm), 288 pp., vormgeving Joost van Woestijne , met op omslag, aquarel, uitzicht uit raam met gordijnen op zee, met vliegende uil.literatuur: Ferdinandusse e.a. 1995, p. 184[335 C 43: Bibl. RM (expl. Sander Vos)]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237716PV-OM-1990d -Renate Rubinstein, Niets te verliezen en toch bang, Amsterdam (Meulenhoff, Meulenhoff Editie)) 1990Paperback (19 x 12 cm) (23ste druk; 1ste 1978), 112 pp., nieuwe omslag. met vier ronde vignetten in pen (met vogels), eerder PV-OM-1978a en PV-OM-1987c.PV-OM-1990eGeorge Steiner & Cyrille Offermans, De toekomst van het boek , Amsterdam (CPNB) 1990. Paperback (20.5 x 12 cm), 48 pp., vormgeving Alje Olthof, omslag voor en achter Uil op letter L, achter doorlopend naar opwindmuis.[335 B 74: Bibl. RM]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237507PV-OM-1991aRenate Rubinstein, Mijn beter ik – herinneringen aan Simon Carmiggelt, Amsterdam (Meulenhoff) 1991.Paperback (20 x 12,5 cm), 192 pp., vormgeving Joost van de Woestijne), omslag aquarel, envelop met takje bloemen: vergeet mij nietjes.[335 C 40: Bibl. RM (expl. Sander Vos]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237711PV-OM-1991bRenate Rubinstein, Liefst verliefd, Amsterdam (Meulenhoff, Meulenhoff Editie) 1991 Paperback (19 x 12 cm) (10e druk; 1ste: 1983: PV-ill.OM-1983a), 140 pp, met omslag variant van de pentekening met vogelpaar in aquarel.PV-OM-1991cJaap van Heerden, Wees blij dat het leven geen zin heeft, Vianen (ICE – Schrijvers van nu), 1991.Gebonden (22 x 14,2 cm), 143 pp., met stofomslag met pentekening van met bladeren begroeide rennende man.PV-OM-1992aPiet Vroon, Wolfsklem – De evolutie van het menselijke gedrag, Baarn (Ambo), 1992. Paperback (23,5 x 15,5 cm), 408 pp., met omslag met pen en penseel van poppenkast met schaduw spel.PV-OM-1992bRenate Rubenstein, Wat vliegt de tijd – een keuze uit de ongebundelde colums, Amsterdam (Meulenhoff: Meulenhoff-editie), maart 1992Paperback (19 x 12 cm, 216 pp.), omslag met herfstbladen in aquarel [tekening coll. SV]PV-OM-1993-95 (1-4)Renate Rubenstein, Verzameld werk, 4 delen, Amsterdam (Meulenhoff), 1993-95.Gebonden met stofomslagen (20,5 x 12,5 cm) en paperback (19 x 12 cm vormgeving Joost van de Woestijne ) vier verschillende omslagen met palmboom in aquarel:I - Namens Tamar - Met verschuldigde hoogachting - Jood in Arabië, Goi in Israël - Sta ik toevallig stil - Tamarkolommen en andere berichten – 1961-1973, 1993 (842 pp.), omslag met aquarel van palmboom met heel veel vlindersII - Klein Chinees Woordenboek - Niets te verliezen en toch bang -Hedendaags feminismeAmsterdam – Een man uit Singapore – Ieder woelt hier om verandering – Twee eendjes en wat brood – Met gepast wantrouwen 1973-1982. 1993 (686 pp.) , omslag met aquarel van palmboom met twee uilen.III - Namens Tamar - Naar de bliksem ? ik niet – Alexander – Nee heb je – Tijd van leven - Overgangscursus – 1983-1990, 1994 (868 pp.), omslag met aquarel van palmboom met vogels en gordijnIV - Klein Chinees Woordenboek - Niets te verliezen en toch bang -Hedendaags feminismeAmsterdam – Een man uit Singapore – Ieder woelt hier om verandering – Twee eendjes en wat brood – Met gepast wantrouwen 1952-1990, 1995 (812 pp.) , omslag met aquarel van palmboom met vlucht van vlinders.PV-OM-1993aJozef Deleu, De pleinvrees der kanunniken – Negen redevoeringen, Amsterdam (Meulenhoff) en Leuven (Kritak) 1993.Paperback (19,8 x 12,2 cm) (2e druk: 1ste, 1987), 134 pp., omslag met pentekening van Leeuw op lessenaar.PV-OM-1993bH.H. ter Balkt e.a., Hoe voedzaam is de herik - Gedichten, Landsgraaf (Uitgeverij Herik) 1993.Gebonden in carton (19,8 x 12,2 cm), 24 pp., vormgeving Piet Gerards en Marc Vleughel, op omslag gekleurde tekening van bloeiende herik.PV-OM-1993cKoos van Zomeren, Het requiem van Verdamme , Wormer, Libris (Inmerc) 1993.Paperback (20 x 12 cm), 79 pp., omslag met aquarel in grijze penseel van landschap met weg door weide, aan eind hek en bos (eerder verschenen in NRC Handelsblad).[335 C 41: Bibl. RM (expl. Sander Vos]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237712PV-OM-1993dM. Asscher e.a., Droomboek voor Tilly, Amsterdam (Meulenhoff).Paperback (25 x 15 cm, , oplaag 100 expl.), ongepagineerd: 60 pp., vormgeving; Joost van Woestijne), omslag met pentekening van bos rozen met vogel, voor Tilly.[335 C 59: Bibl. RM: uit nalatenschap PV]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=269551PV-OM- 1994Koos Van Zomeren, Het eeuwige leven,een keuze uit NRC Handelsblad ‘vandaag of morgen ’columns. Amsterdam (Arbeiderspers) 1994. Paperback (20 x 12 cm.), 221 pp., omslag met vier maal aquarel met ‘gevecht met de engel.PV-OM-1996H. Dorrestijn e.a., Weerloos wild, verhalen en gedichten tegen de jacht, Amsterdam (L.J. Veen) 1996.Paperback (19,8 x 12,5 cm), 144 pp., met aquarel met executie peleton vogel met leeuw.PV-OM-1997aS. Carmiggelt, Vroeger kon je lachen, Amsterdam (Singel-pocket) 1997 (15e dr als S; 1ste druk, 1977).Paperback (17,8 x 11.5 cm), 176 pp., omslag penseeltekening in kleur, zittende Carmiggelt als clown gekleed, t.g.v. 7 X.1983 (70ste verjaardag)literatuur: Getekende brieven, Filedt Kok e.a. 2017, p. 217PV-OM-1997bJ. Goudsblom, Het regime van de tijd, Amsterdam (Meulenhoff) 1997.Paperback (21,3 x 13,8 cm), 256 pp., omslag pentekening met klok onder baldakijn, dienaren en vogels.PV-OM-1997cNico Wilterdink, Johan Heilbron & Abram de Swaan, Alles verandert:- Opstellen voor en over J. Goudsblom, Amsterdam (Meulenhoff) 1997.Paperback (21,3 x 13,8 cm), 392 pp., omslag aquarel met centaur met vrouw met paardekop.literatuur: De Jongh e.a. 2013, p. 27, fig. 25PV-OM-1997dTom America & Jan Hanlo, inleiding Ed Schilders, tjielp tjielp, Amsterdam (De Harmonie) 1997.DVD-boekje in karton gebonden ( 13 x 14 cm.), 48 pp., met op omslag, voor en achter Sjilpende Mus, J. Hanlo & P.Vos > 2e editie met drie extra gedichten: PV-ill.OM-2009.PV-OM-1998J. Goudsblom, Reserves (waarin Pasmunt), Amsterdam (Meulenhoff) 1998.Paperback, (20 x 12 cm), 126 pp., omslag met pen en penseeltekening van liggende man in ton.PV-OM-1998aW.M.J. Bekkers en A.A.H.M. Gommers (red.), De Kantharos – Over recht en onrecht in de rechtspleging, in serie Recht in Utrecht, Kluwer 1998.In karton gebonden (21 x 20 cm), 142 pp., met de omslag, gekleurde tekening met gevecht om Kantharos.[335 B 77: Bibl. RM ]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237527PV-OM-2001J. Goudsblom, Stof waar honger uit ontstond, Amsterdam (Meulenhoff) 2001.Paperback (21 x 17 cm), 191 pp., met op omslag in aquarel, twee verbonden wereldbollen.PV-ill.OM-2009Tom America & Jan Hanlo, inleiding Ed Schilders, tjielp tjielp, Amsterdam 2009 (De Harmonie) (2e editie met drie extra gedichten; 1ste 1997).DVD-boekje in karton, gebonden (13 x 14 cm), 48 pp., op omslag, voor en achter Sjilpende Mus, J. Hanlo & P. Vos.[335 B 76: Bibl. RM (expl. Sander Vos]https://library.rijksmuseum.nl/cgi-bin/koha/opac-detail.pl?biblionumber=237513...

1968-1970

... 26 rechts onder Vos’68inv. 0301151 (aangekocht in 1971 uit de collectie C. Kuijlman) opmerking: eerste versie van tekening RP-P-2...

... ijde van litho Valkenier uit 1970 (PV-P-70-2)inv. 0513026 (aangekocht in 1972 uit de coll. C. Kuijlman, als Ma...

1968-1973

... 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-119 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... ) 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-120 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... ) 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-121 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... ) 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-122 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-123 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... B) 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-124 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... ) 1968, ontwerp Alje OlthofRP-T-2006-125 (schenking van Wilma en Wim Schuhmacher ter nagedachtenis aan Alje Olthof, 2005)...

... ad 257, maart 1969 (voorstudie voor 2 ontbreekt) RP -T-2010-56-26-1 (schenking van Wilma en Wim Schumacher ter nagedachtenis v...

... d 257, maart 1969 (voorstudie voor 2 ontbreekt) RP -T-2010-56-26-2 (schenking van Wilma en Wim Schumacher ter nagedachtenis ...

... ad 257, maart 1969 (voorstudie voor 2 ontbreekt) RP -T-2010-56-26-3 (schenking van Wilma en Wim Schumacher ter nagedachtenis v...

... ad 257, maart 1969 (voorstudie voor 2 ontbreekt) RP -T-2010-56-26-4 (schenking van Wilma en Wim Schumacher ter nagedachtenis v...

... blad 257, maart 1969 (voorstudie voor 2 ontbreekt) RP -T-2010-56-26-5 (schenking van Wilma en Wim Schumacher ter nagedachtenis van...

... lad 257, maart 1969 (voorstudie voor 2 ontbreekt) RP -T-2010-56-26-6 (schenking van Wilma en Wim Schumacher ter nagedachtenis va...

... Sprookjes voor de Lage Landen, 1972, p. 26RP-T-2011-86...

Leeuwen voor Vrij Nederland

... 26 oktober 1963 pen in o.i. inkt, 120 x 98 mm (gevouwen) RP-T-2010-56-73...

... 26 x 93 mm RP-T-2010-56-78...

XXIX – Kunstenaar van gedaante gewisseld

... zijn alter ego, de met verf smijtende vos, was minder ter zake en dus minder urgent dan zijn standpunt uit 1961, zoals tot uitdrukking gebracht in de twee series voor Hollands weekblad. In 1991 was schilderkunstige abstractie al niet meer zo overheersend en manifesteerde figuratieve kunst zich weer in allerlei variaties. Vos koesterde zijn eigen figuratie en heeft zich nooit van zijn à propos laten brengen. EdeJCat.II-29, 209 - MET (228) = zelfde - Peter Arno, In het Museum, 1955, tekening gepubliceerd in The New YorkerCat.II-29, 209a - MET (229) = zelfde - Saul Steinberg, Zonder titel, c. 1950, tekening gepubliceerd in The New Yorker (The Labyrinth)Cat.II-29, 207 - MET (230) = ill. T- HW-95-1961 -8.III -Hoe vind je het’, 1961, serie van vier tekeningen gepubliceerd in Hollands Weekblad nr. 95, 8 maart 1961Cat.II-29, 208 - MET (231) = ill. T- HW-121-1961-6.IX - ‘Zelfportret’, serie tekeningen gepubliceerd in Hollands Weekblad, nr. 121, 6 september 1961Cat.II-29, 210/RP -MET (232) = PV-P-92-1 -‘ Vos aan het werk, 1992, zeefdruk, naar serie pentekeningen, 26,5 x 13,5 cmIMG-168/RP -MET (233) = PV-P-95-1 -‘ Zittende vos en mus met pen, 1995, litho, ca. 35 x 30 cm (blad 65 x 50 cm) [geen ill. ] MET (233A) = BR-Ben vdV-1995-10.I- Zittende vos en mus met pen, 10 januari 1995, pen in zwarte inkt en penseel in aquarel, 14.5 x 9.8 cm, met opschrift: Utrecht, 10.1.’95…… Beste Ben, ben je ben(aderbaar…..) met de achterzijde in de brief: De tekenaar….is voorzien van een slim hoofd, een blind maar uiterst gevoelig hart en een drukke vrolijke hand. Geen zelfportret dus; meer een ideaal type.., collectie Ben van der VeldenCat.II-29, 212 - MET (234) = T-2000 - 16.I – . RP-2013-10-2 Schetsblad met ontwerp voor uitnodiging Galerie Jas met Vos aan het werk, 2000, pen in zwarte inkt en penseel in aquarel, 16.4 x 24 cm, met opschrift: Voor André bij Thuiskomst op 20.VIII.2000 van Peter, collectie O. Bouineau (schenking RPK, 2013)...

XXV – Jakobs gevecht met de engel

... ken, of dat hij eigenmachtig bedacht heeft wat ten dele lang geleden al eens was bedacht, valt moeilijk met zekerheid te beantwoorden. De tweede mogelijkheid lijkt het meest waarschijnlijk.EdeJNoten1 John Calvin, A commentary on Genesis (Calvin Translation Society edition of 1847), Vol. 2, ed. Londen 1965, Part 11-12.2 Jaap Goedegebuure, De veelvervige rok. De Bijbel in de moderne literatuur 2, Amsterdam 1997, pp. 27-36, i.h.b. p. 31. Het gaat hier om Achterberg, Marsman en Reve.3 In een interview in Algemeen Handelsblad, 12 december 1968.4 Voorstudie in schetsboek (dummy The lore of ships), uit 1967-’68 (particuliere collectie).5 Gepubliceerd in Hollands Maandblad, Nummer 249/250, augustus/september 1968, p. 27.6 Gerard Reve, Brieven aan Wimie 1959-1963, Utrecht 1980, p. 65 (brief van 26 juli 1962). Reve liet zijn aankoop (hij spreekt over prenten in plaats van tekeningen) met trots zien aan zijn vroegere echtgenote H[anny Michaelis] die met ‘een zure smoel: “na-aperij, je reinste kitsch”’ meende te moeten uitroepen. ‘Maar een kind’, aldus Reve, ‘kan toch het ongelooflijk grote talent zien. Dat hij traditioneel werkt, met Rembrandt, Goya, en Daumier als voorbeelden, is zijn eigen verkiezing en geen onmacht’.7 Vos heeft aan zijn afkeer van Walt Disney verschillende malen lucht gegeven, onder andere in een gesprek met Ben Haveman, de Volkskrant, 9 september 1995: 'Disney, als kind was ik er dol op, dat is natuurlijk de ergste manier van drollig willen wezen. Al het onverwachte en verrassende wordt onschadelijk gemaakt met afrondingen.' Peter Vos hoort het niet te zeggen, 'maar die hele stripcultuur is toch een gruwelijk soort plastificering van de tekenkunst?8 Vrij Nederland, 23 december 2000.9 Zie bijvoorbeeld D. Bax, Hieronymus Bosch, his picture-writing deciphered, Rotterdam 1979, pp. 232-233; Gerard Rooijakkers, ‘De macht van het beeld. Duivel en hel in de populaire beeldcultuur van de moderne tijd’, in: Gerard Rooijakkers et al. (red.), Duivelsbeelden. Een cultuurhistorische speurtocht door de Lage Landen, Baarn 1994, pp. 356-393, i.h.b. 361; en E. de Jongh, Kwesties van betekenis. Thema en motief in de Nederlandse schilderkunst van de zeventiende eeuw, Leiden 1995, p. 72. Cat.II-25, 183 - MET (204) = zelfde - Gustave Doré, Jakob en de Engel, 1854, gravureIMG-0069-70 -MET (205) = T-1962 – coll. T/W (1-2) - (a) Jakob en de Engel, 1962, pen in zwarte inkt en gewassen in grijs, 25 x 15 cm, met opschrift: titel en Vos ’62; (b) Vechtende engelen, pen in zwarte inkt en gewassen in grijs, 25 x 14.8 cm, met opschrift: titel en Vos ’62, collectie Teigetje en WoelratHier hoort bij:IMG-0071 [niet MET] = T-1962 – coll. T/W (3) – Kruisafname, 1962, pen in zwarte inkt en gewassen in grijs, 25 x 14.8 cm, met opschrift: titel en Vos ’62Cat.II-25, 185 - MET (206) = ill. T – HM- 249/50-1968-VIII-IX - Gevecht met de Engel, 1968, zes tekeningen gepubliceerd in Hollands Maandblad, nr. 249/250IMG-0126 -MET (207) = T-1967-1967-31.XII- (coll. WM) - Jakob en de Engel, 31 december 1967, penseel in grijs en in kleur, 17 x 11.5 cm, met opschrift: een mooi nieuw jaar, Jacob en engel, voor Winie, 31 dec. 1967, Vos en Peter en Anneke Cat.II-25, 186 - MET (208) = T-1968– coll. RP-2013-5-1-Jakob en de Engel, 1968, penseel in Chinese inkt, 17.5 x 12 cm. Rijksmuseum, AmsterdamCat.II-25, 188 - MET (209) = T-1984- 16.I – RP-2013-5-2 - Gevecht met de Engel II, 16 januari 1984, penseel in Chinese inkt en aquarel, 10.2 x 9.5 cm (blad 12.8 x 11.8 cm), met opschrift: 16.I.84, Rijksmuseum, AmsterdamCat.II-25, 189 - MET (210) = T-1984-23.I – RP-2013-13 - Gevecht met de Engel V, 23 januari 1984, penseel in Chinese inkt en aquarel, 10.1 x 8.3 cm (blad 18.4 x 11.8 cm), met opschrift: 23.I.84, Rijksmuseum, AmsterdamCat.II-25, 190 - MET (211) = T-2000-.23.XII (coll. SV)- Goed en kwaad, 2000, tekening gepubliceerd in Vrij Nederland, 23 december 2000, pen in zwarte inkt en penseel in aquarel, 22.5 x 18 cm...

Metamorfosen

... isselingen en andere verdichtsels...

... ijd als graficus, maar hij was bovenal tekenaar, met potlood, pen en penseel als werktuigen, met de daarbij behorende Oost-Indische en Chinese inkt en Venetiaans rood als kleurmiddelen, en later ook het hele palet van kleuren in aquarel.4 Tekeningen van Vos zijn doorgaans gemakkelijk als zodanig te herkennen, ze hebben een zeer persoonlijk karakter. Toch kan er niet van één enkele tekentrant worden gesproken, omdat hij zich bediende van verschillende uitdrukkingsvormen en daarvoor verschillende bouwstenen koos, samenhangend met wat hij voor een bepaald onderwerp de geschikte techniek achtte. Figuren kunnen gevangen zijn in weloverwogen, ‘natuurlijke’ contouren, maar evengoed in losse, grillige, meer suggererende contouren, en nader gedefinieerd door middel van korte streepjes, dan wel lange lijnen, met schilderachtige wassingen en met vrije of parallelarcering. Arcering is de muziek van je tekening, zei de kunstenaar ooit. Waaraan hij toevoegde: Alleen kruisarceringen, die maak ik [ … ] bijna nooit. Het wordt bij mij zo gauw kippegaas …’5 ...

... voor kinderen. Bekend bij een groot publiek zijn de Sprookjes van de Lage Landen. Bekendheid verwierf hij ook door zijn geestige Beestenkwartet uit 1970. Niet dat hij de klem van een opdracht altijd met gelatenheid onderging. Toen hij op een kwaad moment in de knoop raakte met een aangenomen bestelling doordat het resultaat hem in ‘t geheel niet beviel, sprak hij zichzelf in zijn dagboek als volgt toe: Misschien dat je daarom zo de pest hebt aan opdrachtwerk. Deze spanningen voel je aankomen. Ze zijn logisch als december na november: onvermijdelijk. Als je voor jezelf werkt, zie je niet tegen moeite op. Begint overnieuw iedere keer als je dat nodig vindt, want je wilt toch iets definiëren? Aan het einde van de tekening sta je zelf te wachten als opdrachtgever en daar hoef je niet bang voor te zijn, want jullie hebben precies dezelfde smaak. Maar bij dit soort betaalde geknoei, waar heren op zitten te wachten (‘Zo, laat U maar eens kijken, wat U ervan gemaakt heeft …’) krijg je zeker en vast die dieptepun...

... el meer als individuen weergaf dan als vertegenwoordigers van een soort, meer portretmatig dan als koele registratie (afb. 4). Zijn waarnemingsvermogen en kennis van alles dat zich op vleugels voortbeweegt viel in elk geval moeilijk te overschatten.8...

... e twee gestileerde dansers die hij in december 1965 paginagroot in Hollands maandblad publiceerde (afb. 5a). De tweede danser, een niet minder treffende uiting van visuele fictie, bestaat uit een structuur van kooien voor de vogels van de pendantfiguur (afb. 5b).9 Beide figuren zijn kenmerkend voor de sterke neiging tot vormvera...

... woorden afkomstig uit Horatius’ invloedrijke Ars poetica. De trits waar het om gaat, luidt ut pictura poesis, ‘een gedicht is een soort schilderij’, maar in de Renaissance en in de periode daarna werd de betekenis vaak opgevat als ‘een schilderij is als een gedicht’.13In datzelfde leerdicht, dat tot ver in de moderne tijd belangstelling heeft gewekt, gunt Horatius kunstenaars een zekere artistieke vrijheid, maar hij spoort hen bovenal aan de grenzen van de natuur terdege in acht te nemen. Het is onmiddellijk duidelijk dat Vos in zijn betoon van artistieke vrijheid die grenzen menigmaal heeft overschreden en niet bepaald een vrome Horatiaan kan worden genoemd. De eerste, berispend bedoelde, regels van Horatius’ poëtisch betoog hadden over zijn werk kunnen gaan:14...

... w van boven mooi,beneden uitloopt in een grauwe vissenstaart:vrienden, wie lacht er niet wanneer h...

... lkaar of tegen elkaar of tegen anderen. Fabeldieren die ‘van nature’ al uit antropomorfe onderdelen bestonden, zoals de harpij, de centaur en de minotaurus, konden desnoods met extra menselijke dan wel met extra dierlijke trekken worden begiftigd, zowel ten goede als ten kwade. Het lag er maar aan of de zon voor hem scheen en hoe de tekenaar het spel met hybriditeit wenste te spelen.Vos’ geregelde medewerking, vanaf de late jaren vijftig, aan Hollands Weekblad, daarna Hollands Maandblad, moet een stimulans zijn geweest voor het verhalende element in zijn werk. Gaandeweg kwamen bepaalde thema’s tot stand, waaronder een onderwerp dat door de tekenaar werd betiteld als ‘mythentuin’ of ‘mythologische dierentuin’ (afb. 10, 12, 13). Omdat de fabeldieren hier in hokken zijn opgesloten, is hun beweeglijkheid minder, wat drama soms niet uitsloot.17...

... an de tralies. Vos staat met zijn rug naar de kooi, Sander houdt een tekenboek vast (afb. 11). Op het voor hem bestemde exemplaar zijn de woorden ‘Voor Sander, mijn collega Artistekenaar’ geschreven.18...

... s het sluit inderdaad meer aan bij de Romeinen dan die rare Luther.22Het illustreren van de Metamorfosen kent een lange traditie die teruggaat tot de Middeleeuwen, toen er over de heidense Ovidius niet altijd onverdeeld gunstig werd geoordeeld. Hoewel menig lid van de clerus zei of voorgaf aanstoot te nemen aan diens frivoliteiten, leidde dit niet tot censuur, maar tot het ontstaan van de zogenaamde Ovide moralisé, een verbluffende literaire kunstgreep waarmee christelijke waarden gered en gegarandeerd konden worden.23 Van zulke gemoraliseerde bewerkingen verscheen een groot aantal. De laat-middeleeuwse lezer kreeg zelfs Ovidiaanse figuren voorgeschoteld die werden opgevat als Christus, Maria of andere bijbelse personen.24 Ook in later tijd werd het verstandig geacht om Ovidius tenminste met een zedelijk getinte verantwoording op de markt te brengen. Vondel die in 1671 zijn geïllustreerde Publius Ovidius Nasoos Herscheppinge liet verschijnen, presenteerde haar in zijn inleiding met nadruk als bron van verborgen wijsheden.25...

... fosen die in vogels eindigen. Zijn keus om de door Ovidius beschreven mutaties beeldend te lijf te gaan, mag misschien traditioneel zijn, de intentie waarmee en de stijl waarin dit gebeurde, waren zeker niet traditioneel...

... an Vos’ carrière van de grond is gekomen, betekent geenszins...

... verdwijnpunt. Een karakteristiek maar opgewekter specimen wordt belichaamd door een man wiens uit het raam hangende bovenlichaam het aanzien van een vogel kreeg, terwijl binnenshuis de rest van het lichaam stand heeft gehouden.29...

... maakt bovendien duidelijk dat het begrip metamorfose met de nodige plooibaarheid werd gehanteerd (afb. 18).31 Hoe men het werk van Peter Vos ook probeert te omschrijven en te interpreteren, er blijft – dat is een van de best bewaarde geheimen van excellente kunst – een onbenoembaar element. Een laatste alinea moet deze zweem van romantische naïveteit kunnen verdragen. Voor wie daar geen genoegen mee wenst te nemen, mag een oud Nederlands spreekwoord uitkomst brengen: ‘Elk gaat nu bij den vos ter school’ – de volgende bladzijden staan daartoe open.32...