Search
-
9.1 'Lijst der door den schilder C. Kruseman vervaardigde portretten'
... is naar Italië...
... is naar Italië...
... is)...
... is)...
-
Bibliografie
... Les années romantiques. La peinture francaise de 1815 à 1850, Parijs 1995, pp. 106-12...
... de tentoonstelling van den jare 1826, Amsterdam 1826...
... 261...
... 265...
... en Tentoonstellingen, dl. 2, 1843, pp. 26-53...
... rs omstreeks 1800 / Paesaggisti ed altri artisti olandesi a Roma intorno al 1800, tent.c...
... unst (1800-1848)’, Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek 35 (1984), pp. 77-149...
... - en natievorming in Willem I's koninkrijk, Brussel 1992, pp. 261-285...
... ingen van het Nederlandsch Historisch Instituut te Rome, 6 (1936),...
... 26...
... sin et gravure, exécutés par des artistes vivants, et exposés au salon d...
... sin et gravure, exécutés par des artistes vivants, et exposés au salon d...
... is Kruseman’, De Tijdstroom 1 (1858), dl. 2, pp. 212-220...
... isme in België, Brussel 1985-1986...
... is-Joseph Navez (Charleroi 1787 - Bruxelles 1869). La nostalgie de l'Italie, Gent 1999...
... is door Frankrijk, Zwitserland, Italie en Engeland, Uitgegeven door A. Cramer, 4 delen, Amsterdam 1835-1838...
... is der Noord-Nederlandse schilders naar Rome omstreeks 1800’, in: Bergvelt et al. 1984, pp. 25-43...
... etc. executé par des artistes et amateurs vivants qui sont placé pour etre exposé a La Haye pendant le mois d'octobre 1817, Den Haag 1817...
... istes belges en Italie (1830-1914), 2 dln., Brussel/Rome 2005...
... is der Gemälde, Wandbilder und Bildteppiche, München 1966...
... is der vaderlandsche schilderkunst, sedert de helft der XVIII eeuw, 4 dln., Haarlem 1816-1840...
... is, Ook dat was Amsterdam. De kerk der hervorming in de negentiende eeuw. De strijd voor kerkherstel, 5 dln....
... is in de negentiende eeuw: inleiding’, De Negentiende Eeuw 37 (2013) 4, pp. 257-263...
... is Dubourcq, kunstenaar en bestuurder’, De Negentiende Eeuw, 16 (1992), pp. 105-130...
... en kranken herstellen geschilderd door Cornelis Kruseman’, RKD Bulletin 2012/2, pp. 58-63...
... is Kruseman (1797-1857). Schilder van Hemel, Aarde en Glorie’, in: M. van Heteren en M. van den Nieuwenhof (r...
... helft van de negentiende eeuw. Register van afgegeven paspoorten voo...
... is Kruseman en de modellen op de Spaanse trappen in Rome tijdens zijn eerste verblijf in Italië’, Delineavit ...
... Cornelis Kruseman voor Jan Elias Huydecoper en zijn Slot Zeist’, RKD Bulletin 2018/1, pp. 22-32....
... De Negentiende Eeuw 37 (2013), pp. 264-288....
... is en oudheidkunde van Leiden en omstreken, Leiden 1963, pp. 153-161...
... ling van mr. Carel Vosmaer (1826-1888), tent.cat. Amsterdam ...
... isten & Vrijmetselarij te Amsterdam 1795-1844’, Amsterdam 2003 (ongepubliceerde doctoraalscriptie, Universiteit van Amste...
... iseführer von 1832-1987 met einem Abrib der Verlagsgeschichte, Holzminden 1988...
... ism, cat.tent. London (The Royal Academy / The Victoria & Albert Museum) 1972, pp. 3-11...
... istorieschilder’, Kunstschrift 6 (1992), p. 8...
... edeelingen van het Nederlandsch Historisch Instituut te Rome, 3 (1933), pp. ...
... is Royer 1793-1868. Een Vlaamse beeldhouwer in Amsterdam, Amsterdam 1994...
... ister Baud en zijn worgengel Kruseman’, in: J. de Bruijn et al. (red.), Een vreemde man, en die ons vreemd ont...
... denis van 'Het gevecht bij Boutersem' door Cornelis Kruseman’, Bulletin van het Rijksmuseum 47 (1999), pp. 2...
... Ising, ‘Spranken uit het leven van een kunstenaar’, De Tijdstroom 1 (1858), dl. 1, pp. 91-107...
... Ising, ‘Een kunstenaarsbrief uit Rome in 1827’, Kunstkronijk 11 (nieuwe serie) (1870), pp. 37-39...
... Ising, ‘1831. Uit de nagelaten papieren van een kunstenaar’, Kunstkronijk 11 (nieuwe serie) (1870), pp. ...
... Grand Dukes Constantine and Michael with their sister Queen Anna Pavlovna, 1817-1855, New York 1...
... views of seventeenth-century Netherlandish painting’, Simiolus 20 (1990-1991),...
... s (1789-1914). Van Spaendonck, Scheffer, Jongkind, Maris, Kaemmerer, Breitner, Van Gogh, Van Dongen, Mondria...
... in gemme e in rame scultori in metallo e mosaicisti […], Rome 1824...
... ische opstellen, Den Haag 1947...
... modeltekenaars’, Nederlands Kunsthistorisch Jaarboek 30 (1979), pp. 1-41...
... is’, Documentatieblad werkgroep achttiende eeuw 15 (1983), pp. 141-214...
... is van een bakkersgeslacht, Naarden 1972...
... ederland: 1780-1840’, Tijdschrift voor geschiedenis 95 (1982), pp. 605-636...
... taurierung des fürstlichen Palais in der Wiener Bankgasse. Bar...
... 26...
... is en verblijf in Italië. Verzameld en uitg. door A. Elink Sterk Jr. anno 1826, Den Haag 1826...
... is en schildersezel. Leef- en werkomstandigheden van Nederlandse kunstenaars in Rome tussen 1775 en 1835’, in: Ber...
... is van de portrettengalerij van de Gouverneurs-Generaal van Nederlands-Indië’, Bulletin van het Rijksmuseum 45 (1997), pp. 205...
... ische gebeeldhouwde kunstenaarsportretten’, Jaarboek Haags Gemeentemuseum 1993, pp. 64-77...
... in Toscane en de 19de-eeuwse kunstreis naar Italië, Florence 1985...
... se schilderijen over onze geschiedenis, tent.cat. Rijksmuseum / Amsterda...
... is Kruseman, predikend in de woestijn’, Bulletin van het Rijksmuseum 39 (1991), pp. 465-484...
... is 1834-1934, Den Haag 1934...
... is paintings, 3 dln., 2001-2008...
... ists 1420-1970, Suffolk 1993...
... nd den Werken der Maler, Bildhauer, Baumeister, Kupferstecher, Lithographen, Forms...
... Isaac en Apollo; de prijswinnende tekeningen van de Amsterdamse stadstekenacademie’, Nederlands Kunsthistoris...
... ig (red.), Gemalt für den König – B.C. Koekkoek und die luxemburgische Landschaft, 2012, pp. 13-38...
... B.C. Koekkoek und die luxemburgische Landschaft, Kleve, 2012...
... is-Xavier Fabre (1766-1837) de Florence à Montpellier, Parijs 2008...
... orvaldsen (1770-1844): der dänische Bildhauer und seine deut...
... is […], Londen 1816...
... ijs en omstreken. Reisboek met reiskaart en plattegronden: aangave...
... isse des Heidelberger Romantikers im geschichtlichen Rahmen der berühmten Gaststätte an der Via Condotti zu Rom, Heidelber...
... istory Painting and the Exhibitions of the Battle of Waterloo’, The Rijksmuseum Bulletin 63 (2015), pp. 197-226...
... istoriesch Kunstblad 1848 (8), dl. 2, pp. 57-66...
... istorieschilderij "De Slag bij Quatre-Bras" van Jan Willem Pieneman', Jaarboek Oranje-Nassau Mus...
... istorieschilderij De Slag bij Waterloo’, Jaarboek Oranje-Nassau Museum 2001, pp. 77-91...
... is op Kneuterdijk te ’s Gravenhage onder de regeering van koning Willem II en koningin Anna Paulowna’, Die Haghe (1907...
... 262...
... istory of Malaria in Ancient Italy, Oxford / New York 2002....
... is, 1801-1913], Parijs 1999-2012...
... iste protégé ou otage politique?’, Archipel 69 (2005), pp. 151-258...
... ischen Regierung, Stuttgart 1788...
... Dynasty of dealers. John Smith and his successors 1801-1924. A study of ...
... Mededeelingen van het Nederlandsch Historisch Instituut te Rome, 4 (1934), pp. 133-...
... .cat. Den Haag (Koninklijk Kabinet van Schilderijen Mauritshuis) / Londen (National Gallery) 2019-2020, pp. 55-71...
... ische gids van Amsterdam, Den Haag 1992...
... istorie-schilderen en van de beeldhouwkunst, voorgelezen in de Vereenigde Zitting der Vier Klassen, van het Koninklijk-...
... is te ’s Gravenhage’, De Nederlandsche Spectator 1860, pp. 201-204...
... ische kunstschilders: opgedragen aan H.M. de Koningin, Den Haag 1844-1851...
... jzen, door het Departement Teekenkunde der Maatsch. Felix Meritis, Amsterdam 1818...
... istory, Gazetteer and Directory of Suffolk and the Towns Near Its borders […], Sheffield 1844...
... erdam 1820’, Algemeene Konst- en Letterbode (1820), dl. 2, pp. 269-272, 282-287, 298-302...
... istoriesch Kunstblad 8 (1848), dl. 2, pp. 107-117...
-
8.3 Krusemans portretten: een typologische en stilistische analyse
... ans eerste verzamelaars zit met haar handen in de schoot; de muts omzoomt haar met aandacht uitgewerkte gezicht, met achter haar een doorkijkje naar zee.671 Twee andere vroege voorbeelden van portretten ten halve lijve zijn die van het echtpaar De Bruine, ook vroege liefhebbers van Krusemans werk [3-4]. In beide werken is de houding wat stijfjes, maar het gezicht van de heer De Bruine is, net als dat van de weduwe Brak met aandacht uitgevoerd. Dit geldt in mindere mate voor het portret van mevrouw De Bruine waarin het gezicht een wat vlakke uitdrukking heeft. De jonge portrettist voegde hier ook wat bijwerk toe, zoals een zilveren inktstel en twee boeken, wat een verwijzing is naar De Bruine’s functie als advocaat....
... ng van bekende grondleggers als Jacques Louis David (1748-1825) en Jean-August-Dominique Ingres (1780-1867). Deze portretstijl, gekarakteriseerd door een flatteuze, geïdealiseerde beeltenis gecombineerd met een waardigheid en eenvoud, werd zeer populair in de hofkringen. Omdat Kruseman zowel deze aanpak als de realistische, naturalistische stijl van portretteren beheerste kon hij zijn klanten de keuze geven hoe zij het liefst vereeuwigd wilden worden....
... teerde een rol hebben gespeeld. Een mooi voorbeeld hiervan is het portret van mr. Benjamin Petrus van Wesele Scholten (1762-1829), een goede bekende van Kruseman uit zijn Haagse kennissenkring [10]. Het karaktervolle gezicht van de president van het Hooggerechtshof te Den Haag is zeer gedetailleerd weergegeven en geeft het portret een natuurlijke uitstraling....
... niform en op de achtergrond uiteraard de zee, een verwijzing naar zijn functie. Echtgenote Maria Magdalena Le Sueur (1772-1836) is iets meer geflatteerd en geïdealiseerd geschilderd en heeft dezelfde aandacht voor haar kleding en achtergrond gekregen [12]....
... useman nog maar weinig portretten. Kruseman leek in 1848 nog een visitekaartje af te geven met het meer dan levensgrote portret van zijn drie nichtjes in de academische stijl, maar uiteindelijk concentreerde hij zich in zijn laatste levensjaren voornamelijk op religieuze voorstellingen [16].673 Vanaf het moment dat de schild...
Notes
... is gebaseerd op bewaard gebleven werken én de ‘Lijst der door den schilder C. Kruseman vervaardigde portretten’: Archief Familie...
... is te herleiden uit de kasboekjes van Jan Adam Kruseman: Renting en Lipke-Deetman 2002. ...
... maakt de verwijzing naar zee onduidelijk, terwijl er ook geen verband is gevonden qua familie of woonplaats. ...
... ha Catharina Johanna van Hoogstraten (1810-1888) en haar zoon François Constant Jozef de Quertenmont (1831/1832-1852) (1835). ...
-
3.7 Krusemans privéleven
... t als haar nicht en veel van haar tijdgenotes.172 Publicist Johannes Jacobus Franciscus Wap (1806-1880) schreef omstreeks 1843-1844 over haar: ‘Hij [Kruseman] is gehuwd met Mejuffrouw Henriette Angelique Meijer van Amsterdam, eene begaafde vrouw, die zelve geene vreemdeling is in de schilderkunst, en uitmunt door veelzijdige kennis en de edelste zielshoedanigheden.’173In augustus 1838 reisde Kruseman samen met zijn echtgenote door Europa.174 Welke landen er precies zijn aangedaan is onbekend, maar onder andere dankzij de opgave van leerling en vriend Johannes Bosboom voor Immerzeels Lexicon weten we in ieder geval dat Bosboom en het echtpaar Kruseman in 1838 enige tijd met elkaar in Parijs en Rouen hebben doorgebracht [4].175...
Notes
... is Royer van [zonder dag] januari 1828 (Archief Familie Alberdingk Thijm inv.nr. 5234, collectie KDC, Nijmegen). ...
... terfplaats aangegeven ‘in het huis Wijk K nr. 229’ (Haags Gemeen...
... ruseman zijnde Cornelis en zijn vrouw Henriette Meijer, zus Geertruida en twee dienstboden Petronella Mozes 38 jaar en Maria van Galter 23 jaar, beiden uit Den Haag: Volkstellingregister 1840, Haags Gemeentearchief. ...
... is op zeker moment versneden. Alleen de gezichten van een oudere vrouw, de moeder Cornelia Bötger, broer Johan Diederi...
... er en Jean Zacharie Mazel (1792-1884), later secretaris-generaal van het ministerie van Buitenlandse Zaken, tevens directeur van het Mauritshuis, kunstverzamelaar en etser, tekenaar, graveur en lithograaf. ...
... is Kruseman aan David Bles van 7 februari 1842 (collectie Haags Gemeentearchief, inv.nr. 8001-01 Schildersbrieven-Bij...
... in: Van Heteren en De Meere 1998, pp. 122-129. In een brief van 16 september 1839 aan G.M.C. Hooft, secretaris van de Haagse Commissie van de Tentoonstelling van Levende meesters, spreekt Kruseman over de terugkomst van een Belgisch reisje, (Rijksmuseum collectie schildersbrieven). Begin november 1839 is de kunstenaar weer in Den Haag [brief aan E.J. Potgieter van 6 november 1839, (collectie Amsterdam UVA, UB: HSS-mag.: Af59:b)]. ...
-
2.3 Lid Stadstekenacademie: vaardigheden en netwerk
... 26 oktober 1811 werd Kruseman lid van de Amsterdamse Stadstekenacademie. Hoewel de reglementen uit 1...
... direct naar de natuur gemaakte olieverfschets Waterval bij Tivoli [7].57 Uiteraard zou hij wel wat landschappen schilderen als achtergrond van zijn historiestukken en sommige van zijn portretten. Cornelis verliet de Stadstekenacademie waarschijnlijk in 1814, zoals gebruikelijk na het behalen van de eerste prijs.58...
Notes
... der tekenleden, 1743-1819. Kruseman gaf bij zijn inschrijving op 26 oktober 1811 alleen P.A. Ravelli op als leermeester; Knolle 19...
... ld door kunstenaar en mededirecteur Cornelis Buijs op 3 april 1813 respectievelijk o...
... is Kruseman gehouden op 16 februari 1858 worden diverse landschapsstudies in olieverf genoemd. Deze studies zijn met uitzon...
... n het Bestuur der Stadstekenacademie toegangsnr. 265.3 Notulen der Stadsteekenacademie 1813-1818. ...
-
1.10 Bronnen
... itgegeven in 1826 en bieden een uitstekend beeld van Krusemans belangstelling en inspiratiebronnen in die jaren. Dankzij de annotaties van de kunstenaar, maar ook door intensief onderzoek zijn veel getekende locaties en gekopieerde kunstwerken geïdentificeerd.31Een andere belangrijke bron vormen de digitaal ontsloten catalogi van Tentoonstellingen van werken van Levende Meesters, die zijn te raadplegen via RKDLibrary. Deze Tentoonstellingen van werken van Levende Meesters werden in de periode 1808 tot 1917 georganiseerd in de grote steden van Nederland.32 Vooral gedurende de eerste helft van de negentiende eeuw, maar ook daarna, waren deze van groot belang als intermediair tussen kunstenaar en publiek.33 Voorheen kon kunst namelijk alleen worden bekeken en gekocht in de beslotenheid van het atelier van de kunstenaar zelf, bij zogenaamde kunstmakelaars (tussenpersonen, die vaak zelf kunstenaar waren) en bij openbare veilingen.34 Nu kon voor het eerst een breed publiek, zoals kunstenaars, kenners en liefhebbers, maar ook dagjesmensen, tegen betaling van 25 cent een overzicht krijgen van de eigentijdse kunst.35 De catalogi van de Tentoonstellingen geven inzicht in welke kunstenaars met welke werken op welk moment exposeerden. Daarmee zijn ze van grote waarde voor het beeld van de kunstproductie in de negentiende eeuw en, in dit geval, van de door Kruseman geëxposeerde werken.36Uiteraard exposeerde Kruseman niet alles wat hij maakte. Om de vanuit het atelier verkochte werken te achterhalen, werden veilingcatalogi geraadpleegd via de website Lugt-online. Gezocht is op veilingen vanaf 1817, gehouden in de grote steden van Nederland, maar ook in Antwerpen, Brussel, Gent, Parijs en Londen. Voor de recente veilingen is gebruik gemaakt van onder andere de databases Art Value, Art Price, Bluoin en de beelddocumentatie van het RKD. Het veilingmeesterexemplaar van de catalogus van Krusemans nalatenschapsveiling gehouden op 16 februari 1858 was van belang voor een inzicht in het overgeleverde studiemateriaal, en de door Kruseman verzamelde boeken, prenten en werken van kunstbroeders [6]....
Notes
... igde schilderijen 1817-1857’; nr. 63 ‘Lijst der door den schilder C. Kruseman vervaardigde portretten’; nr. 59 Inventarislijst van kunstwerken van Cornelis Kruseman, [1858]. ...
... gevens omtrent onze tijdgenooten-artisten is ook de heer J.[Johan Diederikus] Krusem...
... ...
... houwer Louis Royer aan Kruseman is in 1870 gepubliceerd in tijdschrift Kunstkronijk, zie Ising 1870. In het Archief Familie Kruseman is geen correspondentie tussen Kruseman en zijn vakbroeders bewaard gebleven; alleen wat (bedank)briefjes van een paar opdrachtgevers...
... an Westrheene 1859; Beijnen 1859; Ising 1870; Ising 1870. ...
... 26; verschillende locaties en kunstwerken zijn onder andere geïdentificeerd door RKD-stagiair Thijs van Poppel. ...
-
1.2 Gezin, geloof en erkenning
... 9), Levina (1641-na 1685), Sara (1644-1702) en Hendrick (gest. 1684?). Van hen hadden Dirck en Sara ook artistieke aspiraties. Een ets van Herman Saftleven is gebaseerd op een onbekend, door Dirck in 1660 vervaardigd, portret van hem [20].19 Sara geniet enige bekendheid als tekenares van bloemen en planten [21 ...
... jke voorstellingen [23 en 24], waaronder ook Christus voorspelt de ondergang van Jeruzalem [25], een monumentaal schilderij dat deel uitmaakt van de collectie van het LVR-LandesMuseum Bonn.28 De voorstelling verwijst naar Mattheüs 23, vers 37: ‘Jeruzalem, Jeruzalem, jij die de profeten doodt en stenigt wie naar je toe zijn gestuurd! Hoe vaak heb Ik je kinderen niet bijeen willen brengen zoals een hen haar kuikens verzamelt onder haar vleugels, maar jullie hebben het niet gewild.’29 Christus en zijn twaalf discipelen die op enige afstand volgen, zijn vermoedelijk door een andere, onbekende, kunstenaar toegevoegd.30...
... ...
... laatste is niet erg waarschijnlijk, aangezien hij niet als portretkunstenaar bekend staat. Hoe het ook zij, uit de publicatie blijkt dat Saftleven inmiddels was toegetreden tot de galerij van belangrijke Utrechtse kunstenaars, waartoe ook Roelant Savery (1576-1639), Gerard van Honthorst (1592-1656) en Cornelis van Poelenburch behoorden.33...
Notes
... Beijer (1703-1780) is achter een koets een gedeelte van het huis te zien (RKDimages, nr. 310351). Voor dit blad, zie Wilmer ...
... 2-93, 101, n 52. Het Utrechts Archief, Notarissen in de stad Utrecht 1560-1905, toegangs...
... ...
... ormalige gemeente Zuilen: retroacta doop-, trouw- en begraafregisters, toegangsnr. 711, inv. 122, p. 208, begraafinschrijving ...
... 266. ...
... ormalige gemeente Zuilen: retroacta doop-, trouw- en begraafregisters, toegangsnr. 711, inv. 122, p. 657, begraafinschrijving ...
... 78. Het Utrechts Archief, Notarissen in de stad Utrecht 1560-1...
... 711, inv. 23, p. 7, doopdatum 12 augustus 1641 (Levina); idem p. 24, doopdatum 26 mei 1644 (Sara). ...
... fol. 7v: ‘Wij dekens inder tijt 1643 in febriwaris Jacob van Sevender ende Assuerus van Borculo ...
... lenburch. Nicolette Sluijter-Seijffert is het hier echter niet mee eens: ‘The ...